Ana Sayfa
Zımpara Taşları

      Zımpara taşları, aşındırıcı taneciklerin organik veya inorganik bağlayıcılarla birbirine bağlanmasından oluşan kesici takımlardır. Metal endütrisinde döküm ve kaynakların kaba talaş alma işlemlerinden, folyo merdanelerinin en hassas taşlama işlemlerine kadar yaygın bir biçimde kullanılır. Genel olarak hareket eden parçaların ve keskin takımların bilinmesi ana kullanımdır. Metal endüstrisi dışında da cam, seramik, porselen tuğla, plastik v.b. malzemelerin imalat ve kullanımında zımpara taşlarına gerek vardır.

 Aşındırıcılar

      İdeal aşındırıcı için aşınmaya karşı azami direnç göstermeli, fakat tamamen körlenmeden önce kırılabilme özelliğine sahip olmalıdır diyebiliriz. Her aşındırıcı cinsinin kristal yapısı ve kırılabilme karakteristiği taşlayacağı malzemeye uygunluğunu belirler. Sentetik olarak elektrik ark ocaklarında elde edilen iki ana aşındırıcı cinsi vardır: Kround Çelikleri (HSS) Dövme demirler, Sert Bronzlar ve benzeri metallerin taşlanmasında kullanılır. Silisyum Karbür aşındırıcılar ise çok sert, sünek ve sık dokulu malzemelerin (Dökme demir, Sinterlenmiş Karbürler ve Seramik gibi) ayrıca demir ihtiva etmeyen metaller ile metalik olmayan malzemelerin taşlanmasında kullanılır.

 Kround (Alüminyum Oksit) Aşındırıcılar

      NK(Normal Kround): En yaygın kullanılan aşındırıcı cinsidir. Çelik dökümlerin çapaklarının temizlenmesi gibi ağır ve kaba talaş alma işlemlerinde, krenk millerinin taşlanmasında, sertleştirilmiş ve ısıya aşırı duyarlı olanların dışındaki tüm çeliklerin silindirik taşlanmasında kullanılır.

      EKR:Pembe renkli bir kaliteli (Asil) Kround cinsidir. Sert Vanadyum alaşımı çelikleri de içeren tüm takım çeliklerinin taşlanmasında özellikle kullanılır. Yüksek pasolarda dahi asgari bileme ile ısınmaksızın çabuk kesme niteliğini korur ve form kaybetmez.

      EKW:Beyaz renkli bir diğer kaliteli (Asil) Kround cinsidir. Bütün cinsidir. Bütün çeliklerin hassas ve finiş taşlamalarında, fakat özellikle sert ve yüksek ısı duyarlılığı olan çeliklerde kullanılır. Yüksek hız çeliği (HSS) ve dökme alaşımlı takımlar ve kesici aletlerin bilenmesinde, ayrıca takım çelikleri ve kalıpların silindirik, yüzey ve iç taşlama işlemlerinde tercih edilir.

      HK (Yarı Asil Kround):Normal Kround ile Asil Kround arasında yer alır. Orta derecede, ayrıca takım bileme, yüzey, silindirik ve puntasız taşlama işlemlerinde kullanılır.

      SC (Siyah):Tercihen gri döküm, demir ihtiva etmeyen metaller ve cam, kauçuk, tabii taşlar gibi metalik olmayan malzemelerin taşlanmasında kullanılır.

      SCG (Yeşil):Sinterlenmiş elmas kesici takımların taşlanmasında idealdir.

 Silisyum Karbür Aşındırıcılar

      SC (Siyah):Tercihen gri döküm, demir ihtiva etmeyen metaller ve cam, kauçuk, tabii taşlar gibi metalik olmayan malzemelerin taşlanmasında kullanılır.

      SCG (Yeşil)Sinterlenmiş Karbür kesici takımların taşlanmasında idealdir.

 Zımpara Taşları Evsafı (spesifikasyon)

      Tüm Zımpara Taşları 3 elemandan meydana gelmiştir: Aşındırıcı taneler, bağlayıcı madde ve dokusal boşluk. Bunlardan birincisi çalışan elemandır, ikincisi taşın sertlik derecesini belirler, üçüncüsü ise taşlama işlemlerinde gerekli olan talaş kaldırma için aşındırıcı taneler arasında bırakılan boşluktur. Bu üç elemanın önceden seçimi ile taş evsafı (spesifikasyon) oluşur.

 Tane Büyüğü

      Taş bünyesindeki aşındırıcı tanelerin büyüklüğü bir rakam ile ifade edilir.FEPA (Avrupa Aşındırıcı Mamuller İmalatçıları Federasyonu) tarafından aşındırıcı tanelerin ölçülmesi için belirlenmiş standart eklerde 1 inç (25,4 mm) doğrusal boydaki delik sayısı tane büyüklüğünü gösteren rakamdır.

 Sertlik Dercesi (Bağlayıcı Mukavemeti)

      Sertlik derecesini aşındırıcı taneleri bir arada tutmayya yarayan bağlama maddesinin tanelerin birbirlerinden ayrılmasına karşı gösterdiği direnç olarak tarif edilir. Aşındırıcı taneler taşlama kuvveti ile kolayca birbirlerinden ayrılma eğilimi gösteriyorlarsa bu yumuşak bir taş olarak, büyük bir direnç mevcut ise bu da sert bir taş olarak değerlendirilir. Başka bir deyişle belirli bir bağlayıcı tipinin taş bünyesindeki izafi miktarı o taşın sertlik derecesini belirler.
      Taş sertliğinin Karbosantarafından tanımlanmasında taşın sertlik derecesinin artışına paralel olarak A'dan Z'ye kadar harfler kullanılır.

 Bağlayıcılar

      Cins ve tipinin seçimi genel olarak taşın işletme hızına, işlem biçimine ve taşlamadan beklenen hassasiyet derecesine bağlıdır. İki ana grup bağlayıcı yaygın olarak kullanılır.
      Seramik Bağlayıcılar: Zımpara taşlarının büyük bir bölümü seramik bağlayıcılı olarak üretilirler. Bu taşların doku ve mukavemetleri yüksek talaş kaldırma kabiliyeti verdiği gibi, ayrıca rijiditeler ile de hassas bir yüzey elde edilmesi mümkün olur.
      Bakalit Bağlayıcılar: Seramik Bağlayıcılara göre daha yüksek işletme hızlarında çalışabildiklerinde ve çabuk talaş kaldırma kabiliyeti yüksek taşlarda kullanıldıklarından özellikle dökümhane ve haddehanelerde tercih edilirler. Klasik olarak 45 m/s çevresel hızda çalışabilmelerine rağmen özel formüllü ve/veya takviyeli olarak üretilen taşlarda işletme hızlarını daha da yükseltmek mümkündür. (Kesme taşları, fleks taşları gibi.)

 Doku (Strüktür)

      Tane büyüklükleri ve sertlik dereceleri aynı iki taş, taneler arasındaki boşlukları farklı ise aynı taşlama etkinliğini göstermezler. Taneler arasındaki boşluk ya da doku bir rakamla ifade edilir.
      Taneler arasındaki boşluk az ise, yani taneler birbirine yakınsa buna sık dokulu bir taş denir ve örneğin 3 gibi küçük bir rakamla tanımlanır. Rakam büyüdükçe taşın dokusu açılmaktadır.
      Bazı taşlar olağanüstü açık dokulu olarak imal edilir. Özellikle kuru taşlama yapılması gerekiyorsa taşlar çok açık dokulu (poroziteli) olarak üretilir ve evsaf (spesifikasyon) sonuna P harfi konularak tanımlanır.
      Örnek: SCG 60 H 12 V 50 P

 Zımpara taşı hızları

      Zımpara Taşı hızları çok yönlü olarak büyük önem taşımaktadır. Öncelikle taşlamada, iş ve işçi emniyeti yönünden, taşların etiketlerinde yazılı maksimum hızlar hiç bir şekilde aşılmamalıdır. Çok düşük hızda çalışmak taşın beklenen görevini yerine getiremeden taneciklerinin dökülmesine yol açar, aksine aşırı yüksek hızda çalışmak aksine aşırı yüksek hızda çalışmak taşın olduğundan sert bir etki yaratmasına ve kırılma tehlikesinin ortaya çıkmasına neden olur. Genel bir değerlendirme olarak, taşların spesifik taşlama işlemlerine göre tezgah ve taş üreticilerinin tecrübelerinden kaynaklanan tavsiyelerine yakın hızlarda kullanılmaları doğru olur. Altta klasik uygulamalar için m/s cinsinden bir işletme hızları çizelgesi sunulmuştur.

 İşletme Hızları

 Taşlama Konusu

 Çevresel hız (m/s)

 Bıçak bileme (Geniş yüzeyli-elle taşlama)

 20-25

 Kesme (Bakalit bağlayıcılı taşlarla)

 45-80*

 Silindir taşlarla taşlama

 15-25

 (Hemming makinaları dahil)

 15-25*

 Silindirik taşlama

 25-60*

 Disk taşlama

 20-30

 İç taşlama

 25-35

 Bıçak taşlama (Makina bıçakları)

 20-25

 Kaba çapak temizleme

 35-45*

 (Seramik, küçük delikli)

 25-30

 Kaba çapak temizleme (bakalit)

 35-45*

 Yüzey taşlama

 20-30

 Takım bileme

 25-30

* işaretli yüksek hızlar, ancak, yataklaması, koruyucu gereçleri ve rijiditesi makina imalatçısı tarafından bu hızlarda çalışabilecek şekilde dizayn edilmiş tezgahlarda kullanılabilir. Taşın etiketinde bu hızda çalışabileceğinin belirtilmiş olmasına da kesinlikle dikkat edilmelidir.